St. Patrick's Day: Ποιος ήταν ο Άγιος Πατρίκιος και γιατί τον γιορτάζουμε στις 17 Μαρτίου

Στις 17 Μαρτίου, η Ιρλανδία –και μαζί της μεγάλο μέρος του πλανήτη– γιορτάζουν τη St. Patrick’s Day, μια ημέρα που σήμερα μοιάζει σχεδόν αυτονόητα δεμένη με πράσινα ρούχα, παρελάσεις, μουσική και… άφθονη μπύρα. Στην πραγματικότητα, όμως, η διαδρομή από τη θρησκευτική μνήμη ενός αγίου έως το διεθνές «party» έχει αρκετές ανατροπές - και αρκετά ιστορικά επεισόδια που δεν είναι τόσο γνωστά.

Ποιος ήταν ο Άγιος Πατρίκιος

Ο Πατρίκιος θεωρείται ο σημαντικότερος ιεραπόστολος που συνέδεσε το όνομά του με τον εκχριστιανισμό της Ιρλανδίας. Οι βασικές πληροφορίες για τη ζωή του προέρχονται από κείμενα που αποδίδονται στον ίδιο, όπως η Confessio. Σε αυτά αναφέρεται ότι, σε νεαρή ηλικία, αιχμαλωτίστηκε και μεταφέρθηκε στην Ιρλανδία, όπου έζησε για χρόνια ως βοσκός, πριν δραπετεύσει και επιστρέψει αργότερα ως ιεραπόστολος.

Η 17η Μαρτίου καθιερώθηκε ως ημέρα μνήμης του για να τιμήσει την επέτειο του θανάτου του σαν σήμερα και η γιορτή καταγράφεται ως επίσημη χριστιανική εορτή από τον 17ο αιώνα.

Οι παρελάσεις δεν ξεκίνησαν στην Ιρλανδία

Παρότι σήμερα το Δουβλίνο πρωταγωνιστεί στις εικόνες της ημέρας, ένα εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι οι πρώτες οργανωμένες παρελάσεις συνδέονται ιστορικά με τον Νέο Κόσμο, όπου οι ιρλανδικές κοινότητες είχαν ισχυρή παρουσία. Η παράδοση των παρελάσεων στις ΗΠΑ αποτυπώνει ακριβώς αυτό: τη St. Patrick’s Day ως ημέρα ταυτότητας της διασποράς – πριν γίνει τουριστικό «brand» της Ιρλανδίας.

Από την κατάνυξη… στο φεστιβάλ: Η στροφή του 1996

Η σύγχρονη μορφή του εορτασμού στην Ιρλανδία ενισχύθηκε αποφασιστικά όταν το Δουβλίνο άρχισε να «χτίζει» ένα πολυήμερο πολιτιστικό γεγονός γύρω από την ημερομηνία. Το St Patrick’s Festival καθιερώθηκε τη δεκαετία του ’90 και η πρώτη διοργάνωση τοποθετείται στο 1996, με τον θεσμό να εξελίσσεται σταδιακά σε πολυήμερο πρόγραμμα εκδηλώσεων.

Και η μπύρα; Η μεγάλη παρεξήγηση

Το ότι η St. Patrick’s Day θεωρείται σήμερα «ημέρα μπύρας» δεν ήταν πάντα δεδομένο. Για μεγάλο διάστημα –ακόμη και στον 20ό αιώνα– η ημέρα είχε πιο συγκρατημένο, θρησκευτικό χαρακτήρα σε πολλές περιοχές, ενώ ιστορικά υπήρξαν περίοδοι όπου η λειτουργία των παμπ ήταν περιορισμένη. Σε αναδρομές για την εξέλιξη της γιορτής, καταγράφεται ότι οι ιρλανδικές παμπ δεν άνοιγαν πάντα κανονικά την 17η Μαρτίου και η εικόνα άλλαξε σταδιακά, ιδιαίτερα από τα μέσα του 20ού αιώνα και μετά.

Με άλλα λόγια... η «πράσινη μπύρα» και ο μαζικός εορτασμός είναι κυρίως προϊόν της νεότερης εποχής, όπου ο συνδυασμός διασποράς, δημόσιων εκδηλώσεων και τουριστικής προβολής έδωσε στη γιορτή μια νέα, διεθνή δυναμική.

Το σήμερα: Μια γιορτή-σύμβολο (και μια Ιρλανδία που «πουλά» πολιτισμό)

Σήμερα, η St. Patrick’s Day λειτουργεί ταυτόχρονα ως:

• θρησκευτική επέτειος,

• πολιτιστική γιορτή της Ιρλανδίας και της διασποράς,

• και ένα παγκόσμιο event που «βάφει» πόλεις και μνημεία στα πράσινα.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο χαρακτηριστική εξέλιξη. Μία ημέρα που ξεκινά από την ιστορική μνήμη ενός ιεραποστόλου, καταλήγει να γίνεται παγκόσμια γιορτή ταυτότητας – με την Ιρλανδία στο κέντρο της, αλλά με το κοινό της παντού.